Trump, İran’dan Nükleer Madde Çıkarmayı Planlıyor
Trump, İran’dan nükleer madde çıkarmak için askeri operasyon düşüncesinde. Olası sonuçlar ve İran’ın tepkileri ele alınıyor.
ABD Başkanı Donald Trump’ın, İran’dan yaklaşık 450 kilogram uranyum çıkarmak amacıyla Amerikan askerlerinin katılacağı bir askeri operasyon düzenleme niyetinde olduğu bildirildi. Bu bilgi, 30 Mart 2026 tarihinde The Wall Street Journal (WSJ) tarafından yayımlandı.
Trump’ın henüz kesin bir karar vermediği belirtilen bu operasyonun, Beyaz Saray’ın öngördüğünden daha uzun sürebileceği ve Amerikan askerlerinin İran’ın olası misillemelerine maruz kalabileceği ifade ediliyor. Bu bilgilerin, ABD’li resmi kaynaklara dayandığı kaydedildi.
Trump, pazar günü yaptığı açıklamada İran’ın ABD’nin taleplerine uyması gerektiğini, aksi takdirde “ülkelerinin kalmayacağını” vurguladı. Ayrıca, “bize nükleer tozu verecekler” ifadesini kullandı, ancak doğrudan bir operasyon planından bahsetmedi.
İran hükümeti, yüzde 60 oranında zenginleştirilmiş yaklaşık 440 kilogram nükleer maddeye sahip olduğunu doğruladı. Bu saflık oranı, nükleer silah üretimi için gerekli olan yüzde 90 seviyesine oldukça yakın kabul ediliyor. İran, nükleer silah geliştirme niyetinde olmadığını savunurken, ABD ve İsrail bu durumdan endişe duyuyor.
İsfahan ve Natanz Tesisleri
Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA), 2019’dan bu yana İran’daki tesislere erişimin kısıtlandığını belirtmektedir. Ancak, ajans uranyum rezervlerinin hâlâ ABD ve İsrail’in 2025 Haziran’ında saldırdığı üç noktadan ikisinde bulunabileceğini düşünüyor: İsfahan’daki bir tünel kompleksi ve Natanz’daki bir depo.
Amerikan özel kuvvetlerinin, bu bölgelere ulaşmak için muhtemelen İran’ın karadan havaya füzeleri ve insansız hava araçlarının ateşi altında hareket etmesi gerekecek. Bölgeye ulaşıldığında ise, mühendislerin enkazı tarayıp mayın veya patlayıcı tuzak olup olmadığını kontrol edebilmesi için muharip birliklerin çevre güvenliğini sağlaması gerekecek.
Hızlı Bir Operasyon Değil
WSJ’ye konuşan uzmanlar, zenginleştirilmiş uranyumun muhtemelen dalış tüplerine benzeyen 40 ila 50 silindir içinde saklandığını belirtiyor. Bu nedenle, malzemenin taşınması için özel konteynerlere yerleştirilmesi ve birkaç kamyonla sevk edilmesi gerekecek. Operasyonun tamamlanması bir haftayı bulabilir ve nükleer materyalin ülke dışına çıkarılması için geçici bir havaalanı kurulmasını gerektirebilir. Bu durum, süreci son derece riskli hale getiriyor.
ABD Merkez Komutanlığı ve Özel Operasyonlar Komutanlığı’nın eski başkanı emekli general Joseph Votel, “Bu, hızlıca girip çıkılacak bir operasyon değil” değerlendirmesinde bulundu.
Hedef: İran’ın Nükleer Silah Geliştirmesini Engellemek
WSJ kaynaklarına göre Trump, bu askeri seçeneğe açık bir yaklaşım sergiliyor. Zira böyle bir operasyon, İran’ın nükleer silah geliştirmesini engelleme amacına hizmet ediyor. Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’na göre İran, 2025 Haziran’ındaki saldırılardan önce yüzde 60 saflıkta 400 kilodan fazla uranyuma sahipti. Nükleer silah üretimi için ise yüzde 90’ın üzerinde zenginleştirme gerekiyor.
Alternatif: Barış Görüşmeleri
ABD, alternatif olarak bu uranyumu barış müzakereleri yoluyla elde etmeyi de deneyebilir. Geçmişte benzer adımlar atıldığına dair örnekler bulunmaktadır: 1994’te Kazakistan’dan, 1998’de ise Gürcistan’dan benzer nükleer materyaller çıkarılmıştır.
Öte yandan İran, pazar günü yaptığı açıklamada, ülkeye yönelik herhangi bir kara harekâtının ABD askerlerinin “aşağılayıcı şekilde esir alınmasıyla” sonuçlanacağı ve “Basra Körfezi’ndeki köpekbalıklarına yem olacaklarını” ifade etti. Son günlerde ABD’nin İran’a yönelik olası bir kara harekâtı düzenleyeceğine dair söylentiler artarken, Pakistan arabuluculuk girişimlerinde bulunsa da Washington ile Tahran arasında henüz doğrudan müzakereler başlamış değil.
