YAYFED Verileri: Kitap Üretiminde Düşüş, Okur Edebiyattan Vazgeçmiyor
YAYFED’in verileri, Türkiye’de kitap üretiminin düştüğünü ancak okurların edebiyatı bırakmadığını gösteriyor.
Yayıncı Meslek Birlikleri Federasyonu (YAYFED) tarafından açıklanan 2026 yılının ilk altı ayına ait bandrol verileri, Türkiye’deki yayıncılık sektörünün daralma sürecinin devam ettiğini ortaya koydu. Ocak-Haziran döneminde alınan bandrol sayısı, geçen yılın aynı dönemine göre %4 azalarak 168 milyon 370 bin 270’e düştü. Ancak, yetişkin kurgu edebiyatı ile çocuk ve gençlik kitaplarındaki artış, okurların tercihlerini ekonomik zorluklara rağmen değiştirmediğini gösteriyor.
2026’nın ilk yarısı, Türkiye yayıncılık sektörü için üretim açısından zorlu geçti. YAYFED’in verilerine göre, yılın ilk altı ayında basılan kitaplar için alınan bandrol sayısı 168 milyon 370 bin 270 olarak kaydedildi. Bu rakam, 2025 yılının aynı dönemindeki 176 milyon 101 bin 896 adetlik üretime göre yaklaşık %4’lük bir düşüşü temsil ediyor.
Son yıllarda artan kâğıt ve baskı maliyetleri, döviz kurlarındaki dalgalanmalar ve okurların azalan alım gücü, yayıncılık sektörünü olumsuz etkileyen faktörler arasında yer alıyor. 2024 yılının ilk yarısında yaklaşık 195,5 milyon bandrol ile son yılların en yüksek üretim seviyesine ulaşan sektör, iki yıl içinde yaklaşık 27 milyon adetlik bir gerileme yaşadı. Bu durum, sektörün pandemi sonrası dönemdeki en düşük ilk yarı performanslarından birini sergilediğini gösteriyor.
Haziran Ayında Belirgin Artış
Ocak ayından mayıs ayına kadar dalgalı bir seyir izleyen üretim, haziran ayında belirgin bir ivme kazandı. Haziran 2026’da yayıncılar, 38 milyon 622 bin kitap için bandrol aldı. Bu rakam, geçen yılın aynı ayına göre yaklaşık %13’lük bir artış anlamına geliyor.
Sektör temsilcileri, bu artışın yeni eğitim-öğretim yılı öncesinde hızlanan ders kitabı hazırlıkları ve sonbahar yayın sezonuna yönelik baskıların etkisiyle gerçekleştiğine dikkat çekiyor. Ancak, haziran ayındaki bu artışın, yılın ilk aylarında yaşanan kaybı telafi etmeye yeterli olmadığı görülüyor.
Genel üretim düşüşüne rağmen, bazı kategoriler büyümeye devam etti. İlk altı aylık verilere göre, yetişkin kurgu edebiyatı kategorisinde bandrol sayısı geçen yılın aynı dönemine göre %8 artış gösterdi. Çocuk ve gençlik yayınları da %7’lik bir büyüme kaydetti.
Öte yandan, yetişkin kültür yayınlarında %7, eğitim yayınlarında %3, akademik yayınlarda ise %2’lik bir düşüş yaşandı. En büyük daralma ise %31 ile inanç yayınlarında görüldü. Döviz kuruna bağlı maliyet artışlarından etkilenen ithal kitaplarda da %24’lük bir küçülme gözlemlendi.
Bu tablo, ekonomik daralma dönemlerinde okurların özellikle roman ve çocuk kitaplarına yönelmeye devam ettiğini, araştırma-inceleme ve ithal yayınların ise daha fazla baskı altında kaldığını ortaya koyuyor.
Baskı Adetlerinde Düşüş
Türkiye Yayıncılar Birliği’nin 2025 Kitap Pazarı Raporu, yayıncılık sektöründeki daralmanın yalnızca toplam üretimde değil, baskı adetlerinde de hissedildiğini gösteriyor.
Rapora göre, özellikle yetişkin kurgu edebiyatında ilk baskı tirajları, birkaç yıl önce yaygın olan 2-3 bin adet seviyelerinden ortalama 1.150 adede kadar geriledi. Akademik yayınlarda ise ortalama ilk baskılar 500-600 adet seviyesine düştü. Ancak çocuk kitapları, hem yeniden baskılar hem de ilk baskılarda sektörün en güçlü alanı olmayı sürdürüyor.
Bandrol verileri, Türkiye yayıncılık sektörünün üretmeye devam ettiğini ancak bunu giderek artan maliyetlerle gerçekleştirdiğini gösteriyor. Kâğıt, baskı ve dağıtım giderlerindeki artışın yanı sıra döviz kuruna bağlı telif maliyetleri, özellikle ithal eserlerde üretimi kısıtlıyor. Yayıncılar, daha düşük tirajlarla risk almamayı tercih ediyor.
Buna rağmen, roman ve çocuk kitaplarının büyümeyi sürdürmesi, ekonomik koşulların zorlaştığı dönemlerde okurların edebiyatı tamamen terk etmediğini gösteren önemli bir veri olarak öne çıkıyor.
