İSO İmalat PMI Mart Ayında 5 Aylık En Düşük Seviyeye İndi

İSO İmalat PMI, Mart ayında 47,9 ile son 5 ayın en düşük seviyesine geriledi. Sektördeki yavaşlama, Orta Doğu’daki savaşın etkileriyle belirginleşti.

İstanbul Sanayi Odası (İSO) tarafından yapılan Türkiye İmalat Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) anketinin Mart ayı sonuçları açıklandı. Şubat ayında 49,3 seviyesine ulaşan PMI, Mart ayında 47,9’a gerileyerek son beş ayın en düşük seviyesini kaydetti. Eşik değer olan 50’nin altında kalan bu rakam, sektördeki iyileşmenin durakladığını gösteriyor.

S&P Global Market Intelligence Ekonomi Direktörü Andrew Harker, Türk imalat sektörünün Mart ayında bir miktar ivme kaybettiğini belirtti. Harker, Şubat ayında iyileşme belirtilerinin görüldüğünü, ancak Mart’ta yaşanan yavaşlamanın büyük ölçüde Orta Doğu’daki savaşın etkilerinden kaynaklandığını ifade etti.

Mart ayı verileri, ilk çeyreğin sonu itibarıyla imalat sektöründeki faaliyet koşullarında belirgin bir bozulma yaşandığını ortaya koydu. Sektördeki yavaşlama, iki yıl boyunca kesintisiz bir eğilim halini aldı. Yeni siparişlerde ve ihracat siparişlerinde yaşanan azalma, bazı firmalar tarafından Orta Doğu’daki savaşın yarattığı belirsizlikle ilişkilendirildi. Ayrıca, fiyat artışlarının yeni siparişlerdeki yavaşlamada etkili olduğu vurgulandı.

Talepteki zayıflık ve artan fiyat baskıları, imalat sanayisinde üretim yavaşlamasına yol açtı. Üretimdeki düşüş, Kasım 2025’ten bu yana en yüksek oranda gerçekleşti. Anket katılımcıları, fiyat baskılarının genellikle navlun, yakıt ve petrol maliyetlerindeki artışla bağlantılı olduğunu belirtti. Bunun yanı sıra, ham madde fiyatlarında da önemli bir yükseliş gözlemlendi. Sonuç olarak, girdi maliyetleri son 23 ayın, nihai ürün fiyatları ise son 25 ayın en hızlı artışını kaydetti.

Savaşın bir diğer sonucu olarak, malzeme yetersizliği ve taşımacılıkta yaşanan aksaklıklar nedeniyle tedarikçilerin teslim süreleri uzadı. Teslimat sürelerinde Ağustos 2024’ten bu yana en belirgin artış yaşandı. Yeni siparişlerin azalması ve üretim ihtiyaçlarının düşmesi, Türk imalatçılarının istihdamını son altı ayın en yüksek oranında azaltmasına neden oldu. Ayrıca, satın alma faaliyetleri ve stok seviyeleri de geriledi.

İSO Türkiye Sektörel PMI Mart ayı verilerine göre, anket kapsamındaki on sektörde de yeni siparişlerde yavaşlama görüldü. Bu durum, geçen yılın Temmuz ayından bu yana ilk kez yaşandı. En belirgin ivme kaybı, Nisan 2020’den bu yana en yüksek oranda azalan kara ve deniz taşıtları sektöründe kaydedildi. En hafif bozulma ise kimyasal, plastik ve kauçuk sektöründe gerçekleşti. Yeni ihracat siparişleri de tüm sektörlerde düştü.

Mart ayında üretim hacmini artıran tek sektör, kimyasal, plastik ve kauçuk ürünler oldu. Bu sektördeki üretim, son üç ayın ikisinde güçlü bir artış gösterdi. Diğer taraftan, üretimde en sert daralma ağaç ve kağıt ürünleri sektöründe yaşandı. Kimyasal plastik ve kauçuk ürünler, enflasyonist baskıların en yoğun şekilde hissedildiği sektör olarak öne çıktı.

Orta Doğu’daki savaşın başlamasıyla birlikte girdi maliyetleri, son iki yılın en yüksek hızında artarken, satış fiyatları da Şubat 2022’den bu yana en sert yükselişini kaydetti. Diğer sektörlerde enflasyon eğilimleri ise farklılık gösterdi. Mart ayında bazı sektörlerde fiyat artışları hızlanırken, bazılarında yavaşlama gözlemlendi. Girdi maliyetleri en düşük seviyede gerçekleşen giyim ve deri ürünlerinde nihai ürün fiyatları, üst üste iki aylık artışın ardından değişmedi. Diğer tüm sektörlerde ise satış fiyatları yükseldi.

İlk çeyreğin sonunda altı sektörde tedarikçilerin teslimat süreleri kısalırken, kimyasal, plastik ve kauçuk sektöründe önemli aksamalar yaşandı. Bu sektörde teslimat süreleri, iki yılın en yüksek oranında arttı. Şubat ayında istihdamını artıran beş sektörün ardından, Mart ayında çalışan sayısı artan sektör sayısı yalnızca iki olarak kaydedildi. Elektrikli ve elektronik ürünler ile makine ve metal ürünleri sektörlerinde artış yaşanırken, diğer tüm sektörlerde istihdam azaldı.

Andrew Harker, Türk imalat sektörünün Mart ayında yaşadığı ivme kaybının, Orta Doğu’daki savaşın etkileriyle belirlendiğini ifade etti. Savaşın, başta yakıt ve petrol olmak üzere girdi maliyetlerini artırdığını belirten Harker, tedarik zincirlerinde yaşanan aksaklıkların da sektördeki kısa vadeli görünümü olumsuz etkilediğini vurguladı.