TCMB Raporu: Enflasyon Gıda ve Alkol-Tütün Gruplarında Yükseldi

TCMB’nin Ocak raporuna göre, enflasyon gıda ve alkol-tütün gruplarında artış gösterdi, diğer gruplarda ise düşüş yaşandı.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), Ocak ayına ait Fiyat Gelişmeleri Raporu’nu yayımladı. Rapora göre, tüketici fiyatları Ocak ayında %4,84 oranında artış gösterirken, yıllık enflasyon %30,65 seviyesine geriledi. Yıllık enflasyon, özellikle gıda ile alkol, tütün ve altın gruplarında yükseliş kaydetti, diğer ana gruplarda ise düşüş gözlemlendi.

Bu dönemde gıda ve hizmet gruplarındaki fiyat artışları dikkat çekti. Gıda grubunda, sebze ve et gibi işlenmemiş gıda ürünlerinin etkisi belirgin bir şekilde hissedildi. Hizmet grubunda ise iş gücü maliyetleri ve dönemsel fiyatlamaların etkisiyle aylık enflasyon bir önceki aya göre artış gösterdi. Ancak hizmet grubunun yıllık enflasyonu %3,76 oranında düşerek gerileme eğilimini sürdürdü.

Temel mal enflasyonu ise daha ılımlı bir seyir izledi. Yönetilen ve yönlendirilen fiyat ile maktu vergi güncellemeleri, geçmiş yıllara kıyasla daha düşük oranlarda gerçekleşerek dezenflasyon sürecine katkıda bulundu. Enerji grubunda ise aylık fiyat artışları, bir önceki yılın Ocak ayına göre sınırlı kaldı.

Yeni Tüketim Sepeti Sınıflaması

Raporda, Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) için tüketim sepeti sınıflaması ve baz yılı değişiklikleri yapıldığı belirtildi. Hizmet sektörünün endeks içindeki payı %38,4’e yükselirken, malların ağırlığı %61,6’ya geriledi. B ve C göstergelerinin ağırlıkları ise sırasıyla 5,2 ve 4,5 puan arttı.

Yıllık tüketici enflasyonuna katkılar incelendiğinde, enerji, temel mallar ile alkol, tütün ve altın gruplarının katkıları bir önceki aya göre sırasıyla 1,07, 0,34 ve 0,24 puan azaldı. Buna karşın gıda ve alkolsüz içecekler ile hizmet gruplarının katkıları sırasıyla 1,23 ve 0,18 puan artış gösterdi.

Mevsimsellikten arındırılmış verilerle, tüketici fiyatlarının aylık artışı bir önceki aya göre yükselirken, B ve C göstergelerinde de artış kaydedildi. B endeksindeki yükseliş, temel mal ve işlenmiş gıda fiyatlarındaki gelişmelerle desteklendi.

TCMB’nin izlediği göstergeler, Ocak ayında enflasyonun ana eğiliminde dönemsel bir artışa işaret etti. Üç aylık ortalamalar bazında ise sınırlı bir yükseliş kaydedildi.

Hizmet fiyatları Ocak ayında %7,39 oranında artış gösterirken, yıllık enflasyonu %40,23’e geriledi. Yıllık enflasyon haberleşme ve ulaştırma gruplarında artarken, diğer alt gruplarda düşüş yaşandı. Diğer hizmetler grubu, %9,74’lük artış ile dikkat çekti. Bu artışta sağlık, finansal hizmetler ve eğitim hizmetleri gibi alanlardaki yüksek fiyat artışlarının etkisi hissedildi.

Ulaştırma hizmetleri alt grubunda, hava yolu ile yolcu taşımacılığı %36,9 artış gösterirken, bu grup enflasyonu %8,05 seviyesinde seyretti. Lokanta-otel grubunda ise iş gücü maliyetleri ve gıda fiyatlarındaki artışlar nedeniyle fiyatlar %5,86 oranında yükseldi. Haberleşme grubunda da aylık artış %5,35 olarak kaydedildi.

Kira artışları, sözleşme yenileme oranındaki mevsimsel yükselişin etkisiyle %5,26 olarak gerçekleşti. Bu grupta yıllık enflasyon ise %56,55’e gerileyerek 5,06 puan azalmış oldu. Yönetilen ve yönlendirilen hizmet kalemlerindeki fiyat artışları ise geçmiş yıllara göre daha düşük seviyelerde kaldı.

Temel Mal Fiyatları Artış Gösterdi

Temel mal grubu fiyatları Ocak ayında %0,51 oranında artış gösterirken, yıllık enflasyonu %17,45 seviyesine geriledi. Dayanıklı tüketim mallarında fiyat artışı %2,91 ile güçlenirken, otomobil, mobilya ve beyaz eşya fiyatları bu artışta etkili oldu. Giyim ve ayakkabı fiyatları mevsimsel etkilerle %4,83 oranında düşüş gösterdi. Diğer temel mallar alt grubunda ise aylık enflasyon %2,40 ile artış kaydetti. İlaç fiyatlarındaki artışın etkisi burada da hissedildi.

Enerji fiyatları Ocak ayında %2,29 oranında artarken, grup yıllık enflasyonu %30,21’e geriledi. Bu artışta, belediyelerce belirlenen şebeke suyu tarifesindeki %7,32’lik yükseliş ve elektrik fiyatlarındaki %3,04’lük artış etkili oldu. Maktu vergi artışları ise, Yİ-ÜFE artışının öngördüğünden düşük gerçekleşti.

Gıda ve Alkolsüz İçecekler Fiyatları Yükseldi

Gıda ve alkolsüz içecekler grubunda fiyatlar %6,59 oranında artış gösterdi. Gıda grubunun yıllık enflasyonu ise %31,69’a yükseldi. İşlenmiş gıda grubunda yıllık enflasyon gerilerken, işlenmemiş gıda fiyatlarında belirgin bir artış görüldü. İşlenmemiş gıda fiyatları aylık bazda %11,79 artarken, bu artışta sebze ve et fiyatlarının etkisi belirgin oldu.

İşlenmiş gıda grubunda et fiyatlarındaki artış, işlenmiş et ürünlerinde hissedilirken, çiğ süt fiyat artışı süt ve süt ürünlerine yansımadı. Alkollü içecekler ve tütün grubunda ise maktu ÖTV güncellemesi sonrası alkollü içecek fiyatlarında artış gözlemlenirken, tütün grubunda vergi güncellemesinin etkisinin Şubat ayında hissedilmesi bekleniyor.

Yurt İçi Üretici Fiyatları Artış Gösterdi

Yurt içi üretici fiyatları Ocak ayında %2,67 oranında artarken, yıllık enflasyon %27,17 seviyesine geriledi. Bu dönemde enerji fiyatları %1,69 oranında düşerken, dayanıklı ve dayanıksız tüketim mal fiyatları yüksek artışlar gösterdi. Sektörel bazda incelendiğinde, diğer mamul eşyalar, metal cevherleri, basım ve kayıt hizmetleri, içecekler ve temel eczacılık ürünleri yüksek fiyat artışı gösteren alt gruplar arasında yer aldı.