Türkiye Yapay Zeka Eylem Planı ile 5 Milyon Kişiye Eğitim Verecek

Türkiye, yapay zeka eğitim programıyla 5 milyon vatandaşı hedefliyor. Yeni eylem planı detayları açıklandı.

Türkiye, yapay zeka alanında veri güvenliğini sağlamak, hesaplama altyapısını güçlendirmek ve kendi yapay zeka modellerini geliştirerek gelecekteki karar alma süreçlerinde etkili bir rol oynamak amacıyla önemli bir girişimde bulundu. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından hazırlanan Türkiye Yapay Zeka Eylem Planı, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından haziran ayında kamuoyuna duyuruldu. Eylem planı, “Fark Et, İstifade Et, Üret ve Yönet” teması etrafında şekillendi ve dört ana eksen altında 16 öncelikli eylem belirlendi.

Bu plan çerçevesinde, yapay zekanın toplumda güvenli ve etik bir şekilde benimsenmesi için Ulusal Yapay Zeka Okuryazarlığı ve Güvenli Kullanım Programı hayata geçirilecek. Bu program aracılığıyla 24 ay içerisinde 5 milyon vatandaşa ulaşılması hedefleniyor. Ayrıca, Ulusal Yapay Zeka Yetenek Programı da devreye alınacak. Planın sonunda, 1 milyon çalışanın mesleki dönüşüm süreçlerinden geçirilmesi ve 500 uluslararası uzmanın Türkiye’de araştırma ve eğitim faaliyetlerine katılması öngörülüyor.

Veri odaklı yapay zeka atılımları kapsamında, Ulusal Veri Kütüphanesi, güvenli veri alanları ve Yapay Zeka Şampiyonları Programı gibi projeler hayata geçirilecek. Bu projelerle birlikte, vatandaşların haklarını koruyan ve yatırımcılar için öngörülebilir bir ortam sağlayan bir düzenleyici çerçeve oluşturulacak. Kamu kurumları, özel sektör, akademi ve sivil toplum kuruluşlarının temsilcilerinden oluşan çok paydaşlı bir Ulusal Yapay Zeka Etik Kurulu kurulacak.

TÜRKPATENT, yapay zeka teknolojilerine yönelik sınai mülkiyet başvurularını teşvik etmek amacıyla Yapay Zeka Hızlı Hat uygulamasını başlatacak. Bu uygulama ile şeffaf beyan süreçleri ve hızlandırılmış inceleme yöntemleri devreye alınacak. Ayrıca, plan döneminde rekabetçi ve düşük karbonlu bir ulusal hesaplama omurgası kurulması hedefleniyor. İlk altı ay içinde Ulusal Yapay Zeka Hesaplama Stratejisi ile uzun vadeli yatırım planı yayımlanacak.

Bu strateji, eğitim ve çıkarım iş yüklerinin gereksinimlerini belirleyecek ve özel sektörden en az 10 milyar dolarlık bir yatırım mobilizasyonu sağlanacak. HIT-30 Yüksek Teknoloji Yatırım Programı çerçevesinde, veri merkezi ve yapay zeka çağrıları ile bu mobilizasyon teşvik edilecek. 2030 yılına kadar en az 1 gigavat veri merkezi kurulu gücü ve 10 teravatsaat düşük karbonlu elektrik alım anlaşması hedefleniyor.

“Herkes İçin GPU (grafik işlem birimi) Programı” ile girişimciler, KOBİ’ler ve araştırmacılar dünya standartlarında hesaplama gücüne erişim sağlayacak. Bu program, paylaşımlı hizmet kataloğu ve şeffaf başvuru değerlendirme süreçleriyle yürütülecek. Ayrıca, kamu alımlarında yapay zeka projelerine toplam bütçeden en az yüzde 2 pay ayrılacak ve sektörel yapay zeka pilot programları başlatılacak.

Yapay zeka büyüme bölgeleri ve bölgesel mükemmeliyet merkezleri kurulacak. Bu bölgeler, büyük ölçekli veri merkezi ve yapay zeka yatırımlarını hızlandıracak. Yatırımcılara enerji altyapısı hazır kampüsler sunulacak ve KOBİ’lere hızlı prototipleme imkanı sağlanacak. Ayrıca, yapay zeka fabrikaları, ulusal hesaplama kapasitesinin temelini oluşturacak.

Finansman mekanizmaları da plan kapsamında geliştirilecek. Ulusal Yapay Zeka Araştırma Fonu üzerinden 10 milyar liralık destek sağlanacak ve projelerin yüzde 40’ının pilot aşamasına geçmesi bekleniyor. Ayrıca, 15 milyar liralık Yapay Zeka Büyüme Fonu ile en az 20 girişime yatırım yapılacak.

Fiziksel yapay zeka ve robotik alanında yerli üretim kapasitesinin artırılması hedefleniyor. Savunma sanayisindeki robotik ve otonom sistem yetkinlikleri, sivil uygulamalara aktarılacak. Türkiye, otonom sürüş teknolojilerinde üretici konumunu güçlendirmek için gerekli altyapıyı geliştirecek.

Yapay zeka diplomasisi ve uluslararası işbirlikleri ile en az beş ülkeyle ikili yapay zeka iş birliği anlaşması imzalanması planlanıyor. Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Türkiye’nin bu dönüşümde öncü olacağını vurgulayarak, yapay zekanın ülkenin teknolojik bağımsızlığı ve ekonomik kalkınmasında önemli bir güç kaynağı olacağını ifade etti.