Araç Kiralamada Yeni Düzenlemeler: 6 Yaş Üstü Araçlar Yasaklanıyor
Ticaret Bakanlığı, 2027’de yürürlüğe girecek yeni düzenlemelerle araç kiralama sektöründe önemli değişiklikler yapıyor.
Araç kiralama sektöründe önemli değişiklikler kapıda. Ticaret Bakanlığı, 1 Ocak 2027’de yürürlüğe girecek yeni yönetmelikle, sektördeki kuralları yeniden belirledi. Bu düzenleme ile birlikte, işletmelere yetki belgesi alma zorunluluğu getiriliyor ve klasik araçlar hariç, 6 yaşından büyük araçların kiralanması yasaklanıyor. Ayrıca, depozito tutarları sınırlandırılacak, sigorta kiralama bedeline dahil edilecek ve yetki belgesi olmayan işletmelerin internet platformlarında ilan vermesi engellenecek.
Yeni yönetmelik, araç kiralama işlemlerinin daha kurumsal bir yapıya kavuşturulmasını, tüketici haklarının güçlendirilmesini, kayıt dışılığın azaltılmasını ve sektördeki haksız rekabetin önüne geçilmesini amaçlıyor. Ancak bu düzenleme, yalnızca tüketicilere yönelik kiralamaları kapsıyor; tüketici dışındaki kiracılara yönelik kısa ve uzun süreli kiralamalar ile kamp taşıtı kiralamaları kapsam dışında kalıyor.
Yeni dönemde, ticari faaliyetlerde bulunan motorlu kara taşıtı kiralayan işletmelerin yetki belgesi alması zorunlu hale gelecek. Yetki belgesi almak isteyen işletmelerin meslek odasına kayıtlı olmaları ve vergi mükellefi olmaları gerekecek. Ayrıca, işletme sorumlularının en az ilköğretim mezunu olmaları, belirli suçlardan hüküm giymemiş olmaları ve Mesleki Yeterlilik Kurumu onaylı “Seviye 4” mesleki yeterlilik belgesine sahip olmaları şartı aranacak. Araç kiralama faaliyetlerinin takibi için 1 Ocak 2027’ye kadar Motorlu Kara Taşıtı Kiralama Bilgi Sistemi kurulacak ve yetki belgesi başvuruları bu sistem üzerinden yapılacak.
Düzenlemenin en dikkat çekici noktalarından biri, kiralanabilecek araçların yaşı ve kilometre sınırı oldu. Klasik araçlar hariç, 6 yaşından büyük araçların kiralanması yasaklanacak. Ayrıca, 180 bin kilometreyi aşan araçlar da kiralama filosunda yer almayacak. Elektrikli araçlar için bu kilometre sınırı 300 bin olarak belirlenirken, periyodik bakımları yapılmamış veya ağır hasar kaydı bulunan araçların kiraya verilmesi de yasaklanacak.
İşletmelere, faaliyet gösterdikleri bölgenin nüfusuna göre asgari araç sayısı şartı getirilecek. Büyükşehir belediyesi bulunan illerin nüfusu 30 bini aşan ilçelerinde faaliyet gösteren işletmelerin en az 10 araca sahip olmaları, bunlardan en az 5’inin kendi adlarına tescilli olması gerekecek. Nüfusu 30 bini aşmayan ilçelerde ise en az 5 araç şartı aranacak, bunlardan en az 2’si işletme adına kayıtlı olmalı. Ayrıca, filoda en az 2 hibrit veya tamamen elektrikli araç bulundurulması zorunlu olacak.
Depozito uygulaması da yeni kurallara bağlanacak. 1 ila 6 günlük kiralamalarda alınabilecek depozito, en fazla 3 günlük kira bedeli kadar olacak. 7 ila 29 günlük kiralamalarda ise bu tutar 7 günlük kira bedeli ile sınırlı tutulacak. Araç iade edildikten sonra depozitonun en geç 7 gün içinde geri ödenmesi gerekecek. Olağan kullanımdan kaynaklanan aşınma ve yıpranmalar gerekçe gösterilerek tüketiciden ücret talep edilemeyecek.
Yeni düzenleme ile sigorta güvenceleri kiralama bedeline dahil edilecek ve sigortadan yararlanma hakkı ek ücret veya başka bir koşula bağlanamayacak. İşletmelerin kış lastiği sağlaması zorunlu hale gelecek. Ayrıca, ön ödemeli rezervasyonlarda, aracın teslimine 24 saatten az süre kalması durumunda, tüketicilere gerekçe göstermeden rezervasyon değişikliği veya iptali hakkı tanınacak.
İnternet üzerinden yapılan araç kiralamaları da denetim altına alınacak. İlan veren araç kiralama işletmelerinin yetki belgesine sahip olup olmadığını kontrol etmek, hizmet sağlayıcılar ve ilan platformlarının sorumluluğunda olacak. Yetki belgesi bulunmayan işletmelerin platformlara üye olmaları ve kiralık araç ilanı vermeleri engellenecek. Ayrıca, kiralama şirketleri, hasar veya arıza durumlarında müşterilerin her an ulaşabileceği bir iletişim altyapısı oluşturmak zorunda olacak.
Yeni yönetmelik, 1 Ocak 2027 tarihinde yürürlüğe girecek. Mevcut araç kiralama işletmelerine yetki belgesi almaları için 1 Temmuz 2027’ye kadar süre verilecek. Asgari araç sayısı ve araçların niteliklerine ilişkin şartların yerine getirilmesi için ise işletmelere 1 Ocak 2028’e kadar geçiş süresi tanınacak. İlan platformları ile araç kiralama işletmeleri arasında, yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden önce imzalanan sözleşmelerin de 1 Temmuz 2027’ye kadar yeni kurallara uygun hale getirilmesi gerekecek. Ticaret Bakanlığı, bu düzenlemelerle kiralama süreçlerinde şeffaflık, hesap verebilirlik ve tüketici haklarının güçlendirilmesini hedefliyor.
