Kamu İstihdamında Tarihi Zirve: 5,4 Milyon Personel
Kamu personel sayısı 5,4 milyonu geçerek rekor kırdı. 5 yılda 550 bin kişi artış sağlandı.
Türkiye’de kamu istihdamı, son beş yıl boyunca kesintisiz bir şekilde büyüyerek yeni bir rekora imza attı. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı’nın (SBB) verilerine göre, kamu personel sayısı 5 milyon 417 bin 126’ya ulaşarak tarihsel bir zirveye ulaştı.
2023 yılının ilk yarısında kamu istihdamına katılan kişi sayısı 75 bine yakın bir artış gösterdi. Uzun vadeli verilere bakıldığında, beş yıl içinde toplamda 550 bin 683 kişinin kamu istihdamına girdiği görülüyor. Bu artış, %11,49’luk bir oranla kaydedildi ve hiçbir yıl gerileme yaşanmadı.
2023 yılı, kamu istihdamında en yüksek artışın yaşandığı yıl oldu. Bu yıl, 164 bin 867 kişi kamu sektöründe çalışmaya başladı. Diğer yandan, 2024 yılı en düşük artış oranını gösterdi ve sadece 74 bin 157 kişi istihdam edildi.
Kamu sektörünün toplam istihdam içindeki payı da dikkat çekici bir şekilde yükseldi. Türkiye’de kayıtlı istihdam sayısı yaklaşık 23 milyon 775 bin iken, kamu çalışanlarının oranı %22,5’e ulaştı. Yani her dört sigortalı çalışandan biri kamu maaşı ile geçimini sağlıyor.
Kamu çalışanlarının dağılımına bakıldığında, kadrolu personelin sayısı 3 milyon 501 bin 260, sürekli işçilerin sayısı 1 milyon 240 bin 647, sözleşmeli personel sayısı 462 bin 90 ve geçici işçi sayısı 40 bin 371 olarak kaydedildi. Sözleşmeli personel sayısındaki artış, istihdam yapısındaki dönüşümü de gözler önüne seriyor.
Özel sektör istihdamı ise aynı dönemde 169 bin 326 kişi azalarak toplamda 32 milyon 685 bine geriledi. Özel sektörün toplam istihdam içindeki payı %84’ten %83,7’ye düşerken, kamu sektörünün payı %16’dan %16,3’e yükseldi. Bu durum, kamu istihdamının özel sektöre göre daha hızlı bir artış gösterdiğini ortaya koyuyor.
Büyümenin önemli bir kısmı, belediye iktisadi teşebbüslerinden (BİT) kaynaklanıyor. 2026’nın ilk çeyreğinden ikinci çeyreğine kadar BİT istihdamı 19 bin 100 kişi artarak 696 bine ulaştı. Bu da toplam kamu istihdamının %12,85’ini oluşturuyor. BİT’lerin hızlı büyümesinin arkasında, istihdam biçimindeki esneklik yatıyor.
Uzmanlar, kamu istihdamındaki bu artışın çeşitli nedenlere dayandığını belirtiyor. Ekonomik dalgalanmalarda kamu sektörünün güvenli liman olarak görülmesi, sağlık ve eğitim gibi alanlarda artan hizmet ihtiyacı ve belediye şirketleri aracılığıyla sağlanan esnek istihdam imkanı, bu artışın başlıca sebepleri arasında yer alıyor.
Ancak uzmanlar, yayımlanan istatistiklerdeki veri kalitesinin sorgulanabilir olduğunu vurguluyor. Memur, hâkim-savcı ve öğretim elemanlarının tek başlık altında verilmesi, kurumlar arasındaki memur sayısının ayrı ayrı bilinmesini engelliyor. Ayrıca kamu sermayeli bankalardaki personelin verilere dahil edilmemesi de bir eksiklik olarak değerlendiriliyor.
Kamu istihdamında yeni bir dönemin başladığına dair işaretler de var. Yakın zamanda yayımlanan 200 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, kamu kurumlarının boş kadrolarını ‘tutulu’ hale getirerek atamaya kapatma yetkisini Cumhurbaşkanlığı’na verdi. Bu düzenlemenin istihdam verilerine nasıl yansıyacağı ise merak konusu.
SBB’nin “Kamu Sektörü İstihdam Sayıları” serisi, üçer aylık dönemlerde yayımlanıyor. Bir sonraki veri setinin eylül ayı sonunda açıklanması bekleniyor.
