Hukukçulardan IBAN Transferlerine Dikkat Çeken Uyarılar
Hukukçular, IBAN transferlerinde açıklama kısmının doldurulması gerektiğini vurguladı ve bilinmeyen hesaplara para gönderilmemesi gerektiğini belirtti.
Son zamanlarda vatandaşların tercih ettiği IBAN ile para transferleri, bazı hukuki ve mali riskler barındırıyor. Özellikle bazı işletmelerin kredi kartı komisyonlarından kaçınmak veya belge düzenlememek amacıyla IBAN üzerinden ödeme talep etmesi, hem tüketiciler hem de hesap sahipleri için sorunlar yaratabiliyor.
TOBB ETÜ Hukuk Fakültesi Ceza ve Ceza Muhakemesi Hukuku Öğretim Üyesi Olgun Değirmenci, IBAN ile para transferinin hukuki olarak bir sebebe dayalı işlem olduğunu ifade etti. Transfer sırasında açıklama kısmının doldurulmasının, yanlış anlamaların önüne geçeceğini belirten Değirmenci, eğer sözleşmeye dayanan bir ödeme yapılıyorsa bunun mutlaka belirtilmesi gerektiğini vurguladı. Aksi durumda, hesap hareketlerinin vergi ve ceza hukuku açısından incelemeye tabi olabileceğini kaydetti.
Değirmenci, IBAN’a gelen paranın suç gelirleriyle ilişkili olması veya şüpheli hesaplardan aktarılması durumunda, hesap sahibinin de inceleme kapsamına alınabileceğini belirtti. Bu süreçte bankaların şüpheli işlem bildiriminde bulunabileceğini ve bu bildirimlerin Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) tarafından değerlendirileceğini hatırlattı.
Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi Hukuk Fakültesi Mali Hukuk Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Mustafa Çolak, IBAN transferlerinde kayıt dışılıkla mücadele açısından dikkatli olunması gerektiğini vurguladı. Çolak, mal ve hizmet alımlarında kişisel hesaplar yerine işletmelere ait IBAN’ların kullanılmasının önemine değindi. Transfer açıklamasına “araç tamir bedeli”, “kira ödemesi”, “kapora” gibi ifadelerin yazılmasının, ileride yaşanabilecek uyuşmazlıklarda kanıt niteliği taşıyacağını belirtti.
Yüksek tutarlı ve düzenli para girişlerinin ticari faaliyet olarak değerlendirilmesi durumunda kayıt dışı gelir sayılabileceğini ifade eden Çolak, bunun cezalı vergi tarhiyatına yol açabileceğini belirtti.
Çolak, kaynağı belirsiz ve şüpheli para hareketlerinde hesaplara ve mal varlıklarına el konulabileceğini, suç gelirlerinin aklanması veya terörün finansmanı kapsamında adli soruşturma başlatılabileceğini de sözlerine ekledi. Uzmanlar, mağduriyet yaşanmaması için IBAN transferlerinde açıklama kısmının mutlaka doldurulması gerektiğini, bilinmeyen ve teyit edilmemiş hesaplara para gönderilmemesi gerektiğini, işletme unvanı ile IBAN eşleşmesinin kontrol edilmesi gerektiğini ve ödeme karşılığında fatura veya fiş talep edilmesi gerektiğini vurguladı. Hukukçular, belge düzenlenmemesi durumunda işlemlerin Gelir İdaresi Başkanlığı’nın dijital kanalları üzerinden ihbar edilebileceğini hatırlatarak, açıklamasız ve belgesiz IBAN transferlerinin ileride hem alıcı hem de gönderici açısından ciddi mali yaptırımlara yol açabileceği konusunda uyardı.
