BRICS ödeme sistemiyle dolardan uzaklaşma hızlanıyor
BRICS ödeme sistemi, üye ülkelerin yerel ve dijital para birimleriyle ticaret yapmasını hedefliyor. Girişim, Türkiye için de yeni seçenekler sunabilir.
BRICS ülkeleri, uluslararası ticarette doların merkezi rolünü azaltmak için yeni bir finansal altyapı üzerinde çalışıyor. Çin, Hindistan, Rusya ve diğer üye ülkelerin gündemindeki BRICS ödeme sistemi, ticari işlemlerde ulusal para birimlerinin kullanımını artırmayı amaçlıyor. Ortak bir BRICS para birimi çıkarılması ise şu aşamada planlar arasında yer almıyor.
Sistemin hayata geçirilmesiyle birlikte sınır ötesi ödemelerin daha hızlı, düşük maliyetli ve güvenli biçimde yapılması hedefleniyor. Çalışmalar, ülkelerin ödeme altyapılarıyla finansal mesajlaşma sistemlerinin birbiriyle uyumlu hale getirilmesine odaklanıyor. Böylece bugün birden fazla aracı banka üzerinden gerçekleştirilen bazı transferlerde işlem zincirinin kısaltılması mümkün olabilir.
Dijital para bağlantısı gündemde
BRICS ülkeleri, merkez bankalarının ihraç ettiği dijital para birimlerini de bu yapıya dahil etmeyi değerlendiriyor. Hindistan’ın önerisi doğrultusunda, üye ülkelerin merkez bankası dijital paralarının gelecekte birbirine bağlanması gündeme gelebilir. Bu bağlantı, şirketlerin ve bankaların resmi dijital para birimleri üzerinden doğrudan işlem yapmasına imkan sağlayabilir.
Kalkınma projelerine yerel para desteği
Planlanan finansal iş birliğinin ticaretle sınırlı tutulmaması öngörülüyor. BRICS tarafından kurulan Yeni Kalkınma Bankası’nın altyapı, enerji ve kalkınma projelerine üye ülkelerin yerel para birimleriyle daha fazla kredi sağlaması da seçenekler arasında bulunuyor.
Türkiye açısından olası etkiler
Türkiye, Eylül 2026 itibarıyla BRICS’in 10 tam üyesi arasında bulunmuyor. Ancak Çin, Rusya ve diğer BRICS ülkeleri Türkiye’nin önemli ticaret ortakları olduğu için bu gelişmeler Ankara’yı dolaylı olarak ilgilendiriyor. Yerel para birimleriyle ticaret imkanlarının genişlemesi, bazı işlemlerde dolar kullanımını ve şirketlerin her işlem için dolar bulundurma ihtiyacını azaltabilir.
Türkiye’nin enerji ve ara malı ithalatında döviz önemli bir yer tutuyor. Bu nedenle ticaretin belirli bir bölümünün yerel para birimleriyle yürütülmesi, ödeme seçeneklerini çeşitlendirebilir ve yeni finansman kanallarının önünü açabilir. Bununla birlikte söz konusu etkiler, BRICS ödeme sisteminin ne ölçüde uygulanacağına ve üye ülkeler arasındaki teknik uyumun sağlanmasına bağlı olacak.
