İngiliz Medyasının Gazze’deki Olaylara Yaklaşımı Eleştiriliyor

İngiliz medyası, Gazze’deki olayları ele alırken sorumluluğu belirsizleştiriyor ve Filistinli kaynaklara daha az yer veriyor.

İngiltere merkezli NewsCord’un gerçekleştirdiği kapsamlı bir araştırma, BBC, The Guardian ve Sky News gibi önde gelen medya kuruluşlarının Gazze’ye dair haberlerinde kullandıkları dilin, İsrail’in gerçekleştirdiği saldırıları belirsizleştirdiğini ortaya koydu. Araştırma, bu yaklaşımın Filistinlilere yönelik şiddeti meşrulaştırma riski taşıdığını vurguladı.

11 Ekim 2023 ile 21 Nisan 2025 tarihleri arasında, bu medya kuruluşları tarafından yayımlanan 11 bin 295 metin incelendi. Araştırma, bu içeriklerin dil kullanımı, çerçeveleme ve kaynak dağılımı açısından önemli farklılıklar barındırdığını gösterdi.

İngiliz medya kuruluşlarının Filistinli kayıpları aktarırken sıklıkla edilgen dil kullanarak sorumluluğu belirsizleştirdiği tespit edildi. Özellikle BBC’nin, Filistinli ölümlerle ilgili cümlelerin yaklaşık yüzde 80’inde edilgen yapı kullandığı, bu durumun saldırıların failine dair vurguyu zayıflattığı belirtildi. Ayrıca, BBC’nin İsrail kaynaklı saldırıları açıkça atfetme oranının yaklaşık yüzde 50’de kaldığı, Sky News ve The Guardian’da bu oranın yüzde 54, Al Jazeera’da ise yüzde 89 olduğu kaydedildi.

Haberlerde yer verilen aktörlerin temsiline ilişkin dikkat çekici veriler de elde edildi. Sky News’in içeriklerinde İsrailli perspektiflere ayrılan kelime oranı yüzde 28, Filistinli görüşlerin ise yüzde 15 olarak belirlendi. Genel olarak İngiliz medya kuruluşlarının Filistinli kaynaklara daha az yer verdiği ve bu kaynaklara ayrılan kelime sayısının da daha düşük olduğu ifade edildi. Al Jazeera’nın ise Filistinli kaynaklara daha fazla yer verdiği belirtildi.

İnsani boyutların aktarımında da farklılıklar gözlemlendi. BBC’nin İsrailli esirleri insani yönleriyle ele alma oranı yaklaşık yüzde 60 iken, Filistinli tutuklular için bu oranın yüzde 29’da kaldığı bildirildi. Bu kategoride en dengeli dağılımın Al Jazeera’da olduğu ifade edildi.

Terminoloji kullanımıyla ilgili bulgular da raporda yer aldı. Sky News’in incelenen veri setinde ‘soykırım’ ifadesini 12 kez kullandığı, bu sayının BBC’de 15, The Guardian’da 21, Al Jazeera’da ise 58 olduğu kaydedildi. BBC’nin, İsrailli yetkililer tarafından yapılan yüzlerce ‘soykırım’ içerikli açıklamaya rağmen bu tür ifadelerden yalnızca birine haberlerinde yer verdiği belirtildi. Law for Palestine verilerine göre, İsrailli liderler tarafından 500’ün üzerinde bu tür açıklama yapıldığı ifade edildi.

Raporda ayrıca, BBC’nin Gazze’deki sağlık bakanlığını ölüm oranlarına ilişkin haberlerin yüzde 60’ında ‘Hamas bağlantılı’ olarak nitelendirdiği, Birleşmiş Milletler’in Gazze’deki can kaybı verilerini güvenilir bulduğuna dair bilginin ise yalnızca yüzde 0,6 oranında yer aldığı kaydedildi. NewsCord, bu bulguların münferit örneklerden ziyade sistematik bir eğilime işaret ettiğini vurgulayarak, bu durumun haber dilinden kaynak dağılımına kadar geniş bir çerçevede tekrarlandığını belirtti.

Sonuç olarak, İngiliz medyasının Gazze’deki soykırıma ilişkin haberlerinde İsrail’in sorumluluğunu çoğu zaman görünmez kılan, Filistinlilerin sesini sınırlayan ve uluslararası hukuk çevrelerince ‘olası soykırım’ olarak değerlendirilen olayları sıradanlaştıran bir anlatı kurduğu ifade edildi.