Türkiye Yapay Zeka Vizyonu ve Eylem Planı 13 Haziran’da Tanıtılacak

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Yapay Zeka Vizyonu ve Eylem Planı’nın 13 Haziran tarihinde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından kamuoyuyla paylaşılacağını açıkladı.

Yılmaz, Yapay Zeka Politikaları Derneği (AIPA) tarafından düzenlenen “AI Tomorrow Summit 2026” etkinliğinin ikinci gününde, “Türkiye Yüzyılında Yapay Zeka: Strateji ve Vizyon” başlıklı oturumda yaptığı konuşmada, “Yeni Çağ, Yeni Sorumluluk” temasıyla gerçekleştirilen etkinlikte davetlilerle bir araya gelmekten duyduğu memnuniyeti dile getirdi.

Dünyanın önde gelen yapay zeka uzmanları, kamu temsilcileri, akademisyenler, girişimciler ve teknoloji liderlerinin katıldığı zirvenin, teknolojik dönüşümün ekonomik, toplumsal ve stratejik boyutlarını ele alarak önemli katkılar sağladığını belirten Yılmaz, bu yıl 11’incisi düzenlenen zirvenin, Türkiye’nin yapay zeka hedeflerine yönelik yeni fikirlerin ve işbirliklerinin geliştirilmesine zemin hazırlamasını umduğunu ifade etti.

Yılmaz, günümüzde ekonomik rekabetin büyük ölçüde teknoloji üretme kapasitesi üzerinden şekillendiğine dikkat çekerek, bölgesel ve küresel büyüme hızlarının tarihsel ortalamaların altında kaldığını, ticaretin artış ivmesini kaybettiğini aktardı.

Yeni Teknolojilerin Yükselişi

Bu olumsuz eğilimlerin yanı sıra yeni teknolojilerin yükselişine de vurgu yapan Yılmaz, dünya genelinde küresel ekonominin ve ticaretin yeniden şekillendiği bir süreçte olunduğunu belirtti. Ülkelerin büyüme performansının, üretim gücü ve sermaye birikiminin yanı sıra veri işleme yeteneği, algoritma geliştirme becerisi ve yüksek teknoloji alanlarındaki kapasiteleri tarafından belirlendiğini ifade etti. Yapay zekanın, bu yeni dönemin en etkili teknolojilerinden biri olarak öne çıktığını söyleyen Yılmaz, bu teknolojinin geniş bir yelpazeyi dönüştürme potansiyeline sahip olduğunu vurguladı.

Yapay zekanın üretim süreçlerinden kamu hizmetlerine, finansal sistemlerden eğitim teknolojilerine kadar birçok alanda verimliliği artırdığını, karar alma süreçlerini güçlendirdiğini ve yeni ekonomik fırsatlar yarattığını dile getiren Yılmaz, uluslararası projeksiyonların yapay zekanın 2030 yılına kadar küresel ekonomiye yaklaşık 20 trilyon dolarlık ek değer katabileceğini gösterdiğini belirtti. Son yıllarda yürütülen çalışmaların, yapay zeka ekosisteminin güçlendirilmesi, yerli teknoloji kapasitesinin artırılması ve nitelikli insan kaynağının yetiştirilmesi üzerine yoğunlaştığını ifade etti.

Yılmaz, Türkiye Yüzyılı vizyonu ve Milli Teknoloji Hamlesi’nin yapay zeka çalışmalarına yön verdiğini belirterek, bu kapsamda 2021-2025 Ulusal Yapay Zeka Strateji Belgesi’nin uygulama döneminin başarıyla tamamlandığını açıkladı. Bu süreç, Türkiye’nin yapay zeka alanındaki kurumsal kapasitesini güçlendiren ve kamu, özel sektör ile akademi işbirliğini derinleştiren önemli bir öğrenme ve olgunlaşma dönemi oldu.

Kazanımlar ve Hedefler

Yılmaz, yapay zekayı sadece bir teknolojik araç değil, kalkınma ve rekabet politikalarının temel bileşenlerinden biri olarak gördüklerini vurgulayarak, bu dönemde önemli kazanımlar elde ettiklerini söyledi. 2021 yılında yapay zeka endeksinde Türkiye’nin 44. sırada yer aldığını, 2024 yılı itibarıyla bu sıralamanın 34’e yükseldiğini belirtti. Bu durumun Türkiye’nin önemli bir ivme kazandığını gösterdiğini ancak daha iyi bir noktaya ulaşılması gerektiğini ifade etti.

Yılmaz, yeni döneme dair Yapay Zeka Vizyonu ve Eylem Planı’nın 13 Haziran’da kamuoyuyla paylaşılacağını belirterek, bu dönemde güçlü insan kaynağı, yüksek performanslı hesaplama altyapıları, veri ekosistemi, sektörel uygulamalar ve yönetişim mekanizmalarına odaklanacaklarını açıkladı. Ayrıca, dünyada öne çıkan etken yapay zeka uygulamaları, veri egemenliği ve yeni nesil model mimarileri gibi konuların da yeni dönemin önemli çalışmaları arasında yer alacağını söyledi.

Cevdet Yılmaz, yapay zeka alanındaki dönüşümün güçlü kurumsal yapılarla desteklenmesinin önemine değinerek, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı bünyesinde Milli Teknoloji ve Yapay Zeka Genel Müdürlüğü, Cumhurbaşkanlığı Siber Güvenlik Başkanlığı bünyesinde ise Kamu Yapay Zeka Genel Müdürlüğü kurduklarını hatırlattı. Ulusal Yapay Zeka Strateji Yönlendirme Kurulu çalışmalarıyla kamu ve özel sektörü aynı platformda buluşturmayı hedeflediklerini ifade eden Yılmaz, önümüzdeki dönemde yapay zeka konusunda Yatırım Ortamını İyileştirme Koordinasyon Kurulu (YOİKK) benzeri bir mekanizma oluşturabileceklerini belirtti.

Türkçe’nin Temsili ve Sosyal Adalet

Türkçe’nin yapay zeka modellerinde güçlü bir şekilde temsil edilmesini stratejik bir mesele olarak gördüklerini vurgulayan Yılmaz, Türkçe büyük dil modeli çalışmalarına büyük önem verdiklerini belirtti. Kendi verileriyle eğitilen, kendi ihtiyaçları doğrultusunda geliştirilen ve stratejik sektörlerde kullanılabilecek yerli çözümlerin ortaya çıkmasını desteklediklerini ifade etti.

Yılmaz, sağlık, finans, eğitim ve telekomünikasyon gibi birçok alanda yürütülen çalışmaların yapay zekanın ekonomik ve toplumsal faydasını artırmayı hedeflediğini belirterek, araştırma ve geliştirme kapasitesini güçlendirdiklerini, TÜBİTAK destekleriyle yapay zeka projelerine destek vermeye devam ettiklerini söyledi. Ayrıca, kamu yapay zeka ekosistemi çağrılarıyla kamu kurumlarının ihtiyaç duyduğu çözümlerin ülkemizde geliştirilmesini teşvik ettiklerini ifade etti.

Yapay zeka konusunda Avrupa Birliği başta olmak üzere uluslararası çalışmalara aktif katıldıklarını belirten Yılmaz, yapay zeka süreçlerinin kuralsız bir şekilde ilerlememesi ancak aşırı düzenlemeden de kaçınılması gerektiğini vurguladı. Yapay zekanın istihdama etkisine de değinen Yılmaz, yeni işlerin ortaya çıkacağını, bazı işlerin yapılış şekillerinin değişeceğini belirtti.

Sosyal adalet ile yapay zeka arasındaki ilişkiyi iyi kurgulamak gerektiğine dikkat çeken Yılmaz, bu teknolojilerin dar bir çerçevede kalması durumunda sosyal adaleti bozabileceğini ifade etti. Eğitim sisteminin tüm toplumsal kesimlere yapay zeka yetkinliklerini yayması gerektiğini vurguladı. Ayrıca, yapay zekanın çevre ve sürdürülebilirlik alanında da insanlığa destek sunması gerektiğini belirtti.

COP31’in Türkiye’de yapılacağını hatırlatan Yılmaz, yapay zeka alanında çalışmalar yapanların bu organizasyona katkı sunmasını beklediklerini dile getirdi. Yapay zekanın demokrasi ve yönetişime güç vermesi gerektiğini belirten Yılmaz, bu konularda etik ve hukuki kuralların olmasının önemine de değindi.

Son olarak, Cevdet Yılmaz’ın katılımıyla AIPA, Ankara Sanayi Odası (ASO) ve Mext Teknoloji Merkezi arasında işbirliği protokolleri imzalandı.