Bakır ve Alüminyum Piyasasında Yılın İlk Yarısında Yükseliş
Yılın ilk yarısında bakır ve alüminyum fiyatları, yapay zeka yatırımları ve jeopolitik riskler nedeniyle önemli bir artış gösterdi.
Emtia piyasasında baz metaller, 2023 yılının ilk yarısında yapay zeka yatırımlarının artışı ve Orta Doğu’daki jeopolitik gelişmelerin etkisiyle değer kazandı. Bakır, tarihi bir zirveye ulaşırken, alüminyum da son dört yılın en yüksek seviyesini gördü.
Yapay zeka veri merkezlerinden gelen talep, bakır fiyatlarını 2 Haziran’da 6,67 dolara çıkararak rekor kırmasına yol açtı. Elektrikli araçlar ve yenilenebilir enerji yatırımlarındaki artış, küresel arz sıkıntılarıyla birleşince bakırın fiyatını daha da yükseltti. ABD ve İran arasındaki gerilimlerin ardından fiyatlarda kısa süreli bir düşüş yaşansa da, bakır tedarikine dair endişeler ve güçlü talep, fiyatların yeniden artış göstermesine neden oldu.
Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmeler, kükürt tedarikinde aksaklıklara yol açarak bakır piyasasında arz kaygılarını artırdı. Zambiya ve Kongo Demokratik Cumhuriyeti’ndeki üretim için gerekli olan sülfürik asit için gereken kükürt tedarikindeki zorluklar, küresel bakır arzı üzerindeki kaygıları daha da derinleştirdi. Ayrıca, dünyanın en büyük bakır üreticisi olan Şili’deki üretim düşüşü ve Çin’in yüksek bakır ithalatı da fiyatları destekleyen unsurlar arasında yer aldı.
Bakırın fiyatı, ocak ayında yüzde 5, şubat ayında ise yüzde 1,2 artış gösterirken, martta yüzde 6’lık bir düşüş yaşadı. Nisan ve mayıs aylarında sırasıyla yüzde 6 ve yüzde 6,8 değer kazanan bakır, 2 Haziran’da rekor seviyesini gördükten sonra haziran ayını yüzde 2,8’lik bir düşüşle kapattı. Ancak yılın ilk yarısında toplamda yüzde 9,8’lik bir artışla 6,09 dolardan işlem gördü.
Alüminyum fiyatları da benzer bir şekilde, jeopolitik risklerin etkisiyle yükseliş kaydetti. ABD ve İran arasındaki çatışmalar, Hürmüz Boğazı’ndaki endişeleri artırarak, Katar, Bahreyn ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin yıllık yaklaşık 6,2 milyon tonluk alüminyum üretim ve ihracatını tehdit etti. Birleşik Arap Emirlikleri merkezli Emirates Global Aluminium’un Et-Tavila tesisinin İran saldırılarında zarar görmesi, arz kaygılarını artıran bir diğer faktör oldu. Enerji maliyetlerindeki artış ve Çin’in alüminyum üretimindeki kapasite kısıtlamaları da fiyatları yukarı çeken unsurlar arasında yer aldı.
Londra Metal Borsası’nda işlem gören alüminyumun ton fiyatı, 2 Haziran’da 3 bin 787 dolara çıkarak son dört yılın en yüksek seviyesine ulaştı. Ancak jeopolitik gerilimlerin azalmasının ardından haziran ayında yüzde 15,8’lik bir düşüş yaşandı. Yine de alüminyum, yılın ilk yarısını yüzde 3’lük bir artışla tamamladı.
Finansal hizmetler şirketi Capital.com’un Kıdemli Finansal Piyasalar Analisti Kyle Rodda, bakır fiyatlarındaki artışın nedeninin yapay zeka yatırımlarındaki patlama olduğunu belirtti. Rodda, bu durumun çoğunlukla veri merkezlerinin inşasından kaynaklandığını ve piyasada ciddi bir sıkışıklığa yol açtığını ifade etti. ABD’nin ticaret politikalarının yıl içinde bakır fiyatlarını etkilediğini vurgulayan Rodda, 2026’nın başlarında doların değer kaybetmesinin de piyasayı desteklediğini söyledi. Sonuç olarak, yapay zeka ve arz dengesinin, fiyatların güçlü bir şekilde desteklenmeye devam edeceğini gösterdiğini belirtti.
