Hürmüz Boğazı Krizi: Ülkeler Yeni Enerji Önlemleri Alıyor

Hürmüz Boğazı’nın kapanması, dünya genelinde enerji krizini derinleştirirken ülkeler yeni önlemler alıyor.

Orta Doğu’da devam eden çatışmaların etkisiyle enerji krizi giderek büyüyor. ABD ve İsrail’in İran’a karşı başlattığı saldırılar sonucunda, İran Hürmüz Boğazı’nı kapatma kararı aldı. Bu durum, dünya genelinde yeni bir kriz yaratırken, petrol fiyatlarında önemli artışlar gözlemlendi ve hammadde sevkiyatları durma noktasına geldi.

Uluslararası Enerji Ajansı’nın (IEA) raporuna göre, ülkeler mevcut duruma karşı tedbirler almak zorunda kaldı. Birçok ülke, enerji talebini azaltmaya yönelik tasarruf politikaları uygularken, hane halklarını korumak için vergi indirimleri, sübvansiyonlar ve fiyat kontrolleri gibi önlemler devreye alındı.

Asya ülkeleri, Orta Doğu’dan gelen petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) tedarikine olan bağımlılıkları nedeniyle enerji tüketimini sınırlayan önlemler almaya başladı. Örneğin, Çin, Körfez ülkelerinden ithal ettiği ham petrol ürünlerinin fiyatlarını geçici olarak sınırladı. Bangladeş’te ise kamu binalarında klima sıcaklığı 25 derece ile sınırlı tutuldu, üniversiteler kapatıldı ve gereksiz aydınlatma azaltıldı.

Hindistan, doğal gaz kullanımını sanayide kısıtlayarak LPG yerine boru hattıyla gaz kullanımını yaygınlaştırma kararı aldı. Ülke, petrol ihtiyacının yarısından fazlasını Orta Doğu’dan temin ediyor. Endonezya’da kamu çalışanları için uzaktan çalışma uygulaması başlatılırken, kamu binalarında enerji tasarrufu önlemleri artırıldı.

Güney Kore’de kamu kurumlarında araç kullanımına yönelik haftalık sınırlama uygulanmaya başlandı. Eğer petrol fiyatları 120-130 dolar seviyesine ulaşırsa, özel araç kullanımına da kısıtlamalar getirileceği belirtildi. Laos’ta ise kamu çalışanları için uzaktan çalışma ve vardiyalı sistem devreye girdi, okullardaki eğitim süresi 5 günden 3 güne indirildi.

Filipinler’de acil durum ilan edilmesiyle kamu çalışanları için 4 günlük çalışma sistemine geçildi. Myanmar’da kamu görevlileri için haftada bir gün zorunlu uzaktan çalışma uygulaması başlatıldı. Tayland’da ise kamu görevlilerinin yurt dışı seyahatleri kısıtlandı ve merdiven kullanımı teşvik edildi.

Afrika’da da enerji tasarrufu önlemleri gündeme geldi. Nijerya’da sanayi kuruluşlarının enerji verimliliğine odaklanması istendi. Mısır’da kamu çalışanları için haftada bir gün uzaktan çalışma uygulaması başlatıldı. Avrupa ülkeleri ise enerji krizine ekonomik araçlarla müdahale ediyor. Almanya, akaryakıt istasyonlarındaki fiyat artışlarını günde bir defa ile sınırlayan düzenlemeler getirdi.

İspanya’da enerji verimliliği yatırımları ve yenilenebilir enerji projelerine yönelik vergi indirimleri uygulanırken, Fransa ulaşım ve tarım sektörlerine mali destek paketleri açıkladı. Polonya ve Hırvatistan’da benzin ve dizel fiyatlarına tavan fiyat uygulaması getirildi. İngiltere, düşük gelirli ailelere yakıt desteği sağlarken, İrlanda’da akaryakıt vergileri düşürüldü.

Orta Doğu’daki çatışmaların etkisiyle Avrupa’da gaz fiyatları yaklaşık %70, petrol fiyatları ise %60 oranında artış gösterdi. Türkiye, akaryakıt fiyatlarındaki artışı sınırlamak için eşel mobil mekanizmasını devreye aldı. Brezilya’da yakıt üreticilerine destek artırılırken, Şili’de kerosen fiyatları donduruldu.