Avrupa, Uçak Yakıtında Kriz Yaşıyor: Jet A’ya Geçiş Yapılıyor
Avrupa, Orta Doğu’daki kriz nedeniyle uçak yakıtı değişikliğine gidiyor. Jet A yakıtı kullanımı öneriliyor.
Avrupa Birliği’nin uçuş güvenliği otoritesi, Orta Doğu’daki kriz nedeniyle Avrupa’da yaygın olarak kullanılan Jet A-1 tipi havacılık yakıtında yaşanabilecek olası arz sıkıntısına karşı Jet A tipi yakıt kullanımına dair güvenlik tavsiyeleri yayımladı.
Köln merkezli Avrupa Havacılık Emniyeti Ajansı (EASA), Orta Doğu ve Basra Körfezi’ndeki durumun Avrupa’daki Jet A-1 yakıtının tedarikini etkileyebileceğini belirtti. Bu nedenle havacılık ve yakıt tedarik sektörü, farklı bölgelerden temin edilen Jet A yakıtının kullanımını değerlendirmeye aldı.
EASA, Jet A-1 kullanılan ortamlarda Jet A tipi yakıtın güvenli bir şekilde yönetilmesine yönelik rehberlik sağlamayı amaçladığını vurguladı. Jet A yakıtı, Kuzey Amerika’da ve Avrupa’ya yapılan uçuşlarda kullanılmakta, ancak geleneksel olarak Jet A-1 kullanılan pazarlarda dikkatli bir geçiş süreci gerekmektedir.
Bültende, operatörlerin yakıt türleri arasındaki farklılıkları gözetmesi gerektiği, özellikle Jet A’nın daha yüksek donma noktasına sahip olduğu hatırlatıldı. Hava yolu şirketleri, havalimanları ve ilgili hizmet sağlayıcılar, bu farklılıklardan kaynaklanabilecek riskleri yönetmekle yükümlü.
AB’den Havacılık Kılavuzu
AB Komisyonu, krizin havacılık sektörü üzerindeki etkilerini hafifletmek amacıyla mevcut kurallar çerçevesinde esneklikleri açıklayan bir kılavuz yayınladı. Kılavuz, Orta Doğu’daki çatışmaların devam etmesi durumunda ortaya çıkabilecek jet yakıtı kıtlığının etkilerini ele alıyor.
Yolcuların mevcut haklarından yararlanmaya devam edeceği belirtilen kılavuzda, bilet ücretlerinin iadesi, alternatif güzergahlara yönlendirme ve son dakika iptallerinde tazminat hakları vurgulandı. Hava yolu şirketleri, yalnızca iptalin yerel yakıt kıtlığı gibi olağanüstü koşullardan kaynaklandığını kanıtladıkları takdirde tazminat ödemekten muaf tutulabilecek.
Kılavuzda, AB kuralları gereği şirketlerin nihai bilet fiyatlarını önceden göstermeleri gerektiği ve ek ücretlerin sonradan uygulanamayacağı da belirtildi. Ayrıca, AB Komisyonu, bazı hava yolu hatlarının kapanmasını önlemek amacıyla yakıt ikmal zorunluluğunda muafiyet tanıyabileceğini ifade etti.
IATA’dan Avrupa’ya Jet A Yakıtı Önerisi
Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği (IATA), Orta Doğu’daki savaşın sürmesi halinde bazı bölgelerde havacılık yakıtı sıkıntısı yaşanabileceğine dikkat çekti. Avrupa’da Jet A yakıtı kullanımının sektöre önemli bir esneklik sağlayabileceği belirtildi.
IATA’nın Uçuş ve Teknik Operasyonlar Direktörü Stuart Fox, mevcut durumda ticari havacılıkta iki ana yakıt türü olan Jet A-1 ve Jet A’nın kullanıldığını, Jet A-1’in uluslararası operasyonlarda standart yakıt olduğunu ifade etti. Avrupa’daki hava yolu şirketlerinin gerektiğinde Jet A ile Jet A-1 arasında geçiş yapabileceği vurgulandı.
Avrupa’da Jet Yakıtı Krizi
Orta Doğu’daki çatışmalar ve Hürmüz Boğazı’ndan sevkiyatların aksaması, Avrupa’da petrol ve doğal gaz fiyatlarının hızlı bir şekilde artmasına neden oldu. Özellikle jet yakıtı fiyatları, geçen yılın iki katından fazla yükseldi.
AB rafinerileri, normal koşullarda jet yakıtı tüketiminin %70’ini karşılayabiliyor. Kalan kısmı ise çoğunlukla Orta Doğu ve Körfez ülkelerinden ithal ediliyor. Uluslararası Enerji Ajansı Başkanı Fatih Birol, Avrupa’nın kısa süre içinde jet yakıtı kıtlığı riskiyle karşı karşıya kalabileceği uyarısında bulundu.
Hollanda merkezli hava yolu şirketi KLM, artan yakıt maliyetleri nedeniyle Avrupa içinde 160 uçuşu iptal edeceğini açıkladı. Alman hava yolu şirketi Lufthansa da maliyet baskıları nedeniyle iştiraki CityLine’ın faaliyetlerini durdurma kararı aldı ve ekim ayına kadar planlanan 20 bin kısa mesafeli uçuşu iptal etti. Düşük maliyetli hava yolu şirketleri Ryanair ve EasyJet ile turizm şirketi TUI, olumsuz pazar koşulları nedeniyle yıl sonu tahminlerini aşağı yönlü revize etti.
