Siber Uşaklaştırma: Çocuklar için Yeni Bir Tehdit
Sosyal medyada artan siber uşaklaştırma vakaları, çocuklar için büyük bir tehdit oluşturuyor. Son araştırmalar endişe verici veriler sunuyor.
Son yıllarda çocuklar arasında yaygınlaşan ve giderek tehlikeli boyutlara ulaşan ‘siber uşaklaştırma’, sosyal medyanın karanlık yüzünü gözler önüne seriyor. Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Yenimahalle Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde gerçekleştirilen bir araştırma, bu tehlikenin Türkiye’deki boyutlarını çarpıcı verilerle ortaya koydu. 2022 ile 2025 yılları arasında cinsel istismar mağduru olarak hastaneye başvuran 511 çocuktan 70’inin, sosyal medya üzerinden tanıştığı kişiler tarafından siber uşaklaştırma sürecine maruz kaldığı belirlendi.
Bu araştırmada incelenen 70 mağdurun tamamı kız çocuklarından oluşurken, yaş ortalaması 15.2 olarak tespit edildi. En küçük mağdur 13, en büyük mağdur ise 18 yaşında. Uzmanlar, istismarcıların özellikle ergenlik dönemindeki, duygusal olarak kırılgan ve kimlik arayışı içinde olan kız çocuklarını hedef aldığını vurguladı. Araştırmanın bulgularına göre, mağdurların %67’si örgün eğitime devam ederken, %21’i eğitim kurumuna kayıtlı değil. Bu durum, eğitimden kopan veya okuldan uzak kalan kız çocuklarının çevrimiçi istismara daha açık hale geldiğini gösteriyor.
İlginç bir diğer bulgu ise, istismar mağdurlarının %61’inin zihinsel yetersizliğe sahip olması. Bu durum, bilişsel kapasitesi sınırlı olan çocukların çevrimiçi manipülasyonlara karşı daha savunmasız olduğunu ortaya koyuyor. Ayrıca, mağdurların %42.9’unun tek ebeveyniyle yaşadığı ve %10’unun babasını kaybetmiş olması, riskin aile yapısıyla doğrudan ilişkili olduğunu gösteriyor.
Araştırmada dikkat çeken bir diğer nokta ise, istismar şüphelilerinin tamamının erkek olması. Her üç vakadan ikisinde (yüzde 67.1) failin mağdurun önceden tanıdığı biri olduğu saptandı. Bu durum, sosyal medyanın yalnızca yabancı tehlikesi değil, tanıdık kişilerin çocuklara dijital ortamdan yaklaşması için de bir araç haline geldiğini gösteriyor.
Şüphelilerin %52.9’unun 18 yaşın altındaki genç erkeklerden oluşması, uzmanlar tarafından ‘ergen failler’ olgusu ile açıklanıyor. İnternet ortamında kontrolsüz bir şekilde pornografik içeriklere maruz kalan gençlerin, zamanla çevrelerinde güç, baskı ve cinsellik üzerinden kontrol kurmaya yöneldiği ifade ediliyor. Ayrıca, 13 failin (yüzde 18.6) sahte kimlik kullanarak mağdurlarla iletişime geçtiği ve çocukları manipüle etmek için çeşitli stratejiler uyguladığı da tespit edildi.
Mağdurların ve şüphelilerin en yaygın tanışma platformu ise Instagram oldu. Araştırmaya göre, incelenen 70 vakanın %75.7’si bu uygulama üzerinden ilk teması kurdu. Uzmanlar, 13-17 yaş arası gençlerin en aktif kullandığı sosyal medya platformunun aynı zamanda en yüksek istismar riskini taşıdığını belirtiyor.
Sonuçlar, mağdurların %84.3’ünün failin yönlendirmesiyle cinsellik içerikli konuşmalara ve uygunsuz fotoğraflara maruz kaldığını gösteriyor. Tanışmadan istismara sürüklenme sürecinin %68.6’sında 30 günden kısa sürdüğü de dikkat çekici bir bulgu. Araştırmanın en çarpıcı sonuçlarından biri, her 10 cinsel istismar vakasından birinin sosyal medya aracılığıyla başladığı oldu.
