Ağrı Dağı’nın buzullarında binlerce yıllık sır aranıyor
Ağrı Dağı’nda Türk ve Alman bilim insanları, buzulların altındaki zemini inceleyerek binlerce yıllık iklim ve çevre kayıtlarını araştırıyor.
Türk ve Alman bilim insanlarından oluşan araştırma ekibi, Temmuz 2026’da 5 bin metreyi aşan Ağrı Dağı zirvesinde iki hafta süren kapsamlı bir çalışma yürüttü. Münster Üniversitesi öncülüğündeki ekipte arkeologların yanı sıra buzul bilimi ve jeofizik alanlarında uzman araştırmacılar yer aldı. Çalışma kapsamında, zirvedeki buz örtüsü ilk kez yer radarı ve aktif sismik yöntemlerle ayrıntılı olarak incelendi. Araştırmacılar bu tekniklerle buz tabakasının kalınlığını ve altında uzanan zeminin özelliklerini haritalamayı amaçladı.
Ancak araştırmanın hedefi yalnızca buzun kalınlığını belirlemekle sınırlı değil. Bilim insanlarına göre Ağrı Dağı’nın buzulları, geçmişte yaşanan iklim değişiklikleri ve insan faaliyetleri hakkında önemli veriler barındırabilir. Metal üretimi kaynaklı parçacıklar, yangınlar, volkanik hareketler ve çevresel dönüşümler, zaman içinde oluşan buz katmanlarında iz bırakabiliyor. Ekip, ilerleyen aşamada Ağrı Dağı’ndan ilk kez kesintisiz bir buz çekirdeği almayı planlıyor.
Ağrı Dağı, yüzyıllardır Nuh’un Gemisi anlatısıyla ilişkilendirildiği için çalışmalar kamuoyunda bu soruyu da gündeme getirdi. Bununla birlikte Türk-Alman ekibinin açıkladığı bilimsel araştırma programında Nuh’un Gemisi’ni ya da herhangi bir ahşap yapıyı aramaya yönelik bir hedef bulunmuyor. Buna rağmen buzullardan elde edilebilecek binlerce yıllık çevresel kayıtlar, dağın geçmişine ilişkin bilinmeyenlerin aydınlatılmasına katkı sağlayabilir. Böylece Ağrı Dağı çevresindeki tarihsel anlatılar, yeni bilimsel bulgular ışığında yeniden değerlendirilebilir.
Alman bilim çevrelerinin Ağrı Dağı’na ilgisi ise günümüzdeki araştırmayla başlamıyor. Alman doğa bilimci Friedrich Parrot, 1829 yılında dağın kayıtlara geçen ilk zirve çıkışını gerçekleştiren ekibe liderlik etti. Alman jeolog Hermann Abich de 1845’te Ağrı Dağı’na çıkarak bölgenin volkanik yapısı ve jeolojik özellikleri üzerine incelemeler yaptı. Bu çalışmalar, Alman araştırmacıların Ağrı Dağı’na yönelik bilimsel ilgisinin yaklaşık iki asırlık bir geçmişe sahip olduğunu gösteriyor.
