Kahramanmaraş’ta Yorgancılığın Geleceği Tehlikede
Kahramanmaraş’ta yorgancılık mesleği, çırak bulamama ve değişen tüketim alışkanlıkları nedeniyle yok olma tehlikesiyle karşı karşıya.
Kahramanmaraş’ta köklü bir meslek olan yorgancılık, günümüzde ciddi bir tehdit altındadır. 62 yaşındaki esnaf Ali Kösesakal, uzun yıllardır bu mesleği icra eden biri olarak, insanların hazır ürünlere yönelmesi nedeniyle çırak bulmanın giderek zorlaştığını ifade ediyor. Geleneksel el emeği ile yapılan yorgancılık, değişen tüketim alışkanlıkları ve yeterli çırak yetiştirilmemesi sebebiyle yok olma aşamasına gelmiştir.
Ali Kösesakal, 40 yıldır aynı iş yerinde hizmet verdiğini belirtiyor. Kanlıdere Caddesi’nin zamanla Kahramanmaraş’ın “Yorgancılar Çarşısı” haline geldiğini anlatan Kösesakal, “Biz buraya dükkan açtıktan sonra diğer yorgancı arkadaşlar da geldi. Burası el emeği göz nurunun merkeziydi.” şeklinde konuştu.
Kösesakal, geçmişte çok sayıda çırak ve kalfa yetiştirdiklerini, ancak günümüzde el emeğine olan ilginin azalması nedeniyle çırak bulmanın neredeyse imkansız hale geldiğini vurguladı. “Eskiden çok kalfamız vardı, çok insan yetiştirdik. Maraş’ta ve Türkiye genelinde el emeği bittiği için artık çırak bile gelmiyor, eleman yetişmiyor.” dedi.
Yorgancılığın geleceği konusunda karamsar olan Kösesakal, “Bizim burada yorgancılığı en fazla 3 yıl daha yapabiliriz. Ondan sonra bu insanlara hizmet edecek kimse kalmayacak.” diyerek mesleğin yok olma tehlikesine dikkat çekti. Geçmişte yetiştirdiği kalfaların evlerini geçindirebilecek durumda olduğunu belirten Kösesakal, günümüzdeki ekonomik koşulların ise el emeğinin karşılığını almalarını engellediğini ifade etti.
Kösesakal, geleneksel yün ve pamuk ürünlerinin sağlık açısından önemine de vurgu yaptı. “Atalarımız bu yünlerle nasıl yaşamışsa, ben de öyle yaşamayı tavsiye ederim. Yün ve pamuk sağlık açısından çok önemlidir. Naylon çıktı, sentetik ürünler çıktı. Ama o naylonların içindeki hücre yapısı yıllar geçse de bozulmuyor.” dedi. Yün ürünlerin yıkanınca canlılığını koruduğunu ve insanın rahat uyumasını sağladığını belirten Kösesakal, günümüzdeki genç neslin ise pratiklik adına hazır ürünlere yöneldiğini kaydetti.
Kahramanmaraş’ta yalnızca 5 usta kaldığını dile getiren Kösesakal, bu ustaların da 60 yaşının üzerinde olduğunu belirtti. İç Anadolu’da yün yorganların hala rağbet gördüğünü, ancak Kahramanmaraş’ta en çok tercih edilen ürünün çeyiz yorganları olduğunu ifade etti. “Bizde ‘sarıklı yorgan’ derler. Kadife çeyiz yorganları çok işliyoruz. Müşterilerimiz geliyor, rengine ve modeline karar veriyor. Biz de bir hafta, on gün içinde teslim ederiz.” şeklinde konuştu.
Bir yorganın fiyatının 4 bin ile 4 bin 500 lira arasında değiştiğini belirten Kösesakal, kendilerine kalan miktarın ise yaklaşık 2 bin 500 lira olduğunu söyledi. “Akşama kadar emek veriyoruz ama emeğimizin karşılığını alamıyoruz.” diyerek mesleğin zorluklarına dikkat çekti.
