Zamzam Kampı Saldırısı: Hayatta Kalanlar Anlatıyor

Zamzam Kampı saldırısından kurtulanlar, Darfur’da yaşanan ölümleri, kuşatma sırasında çekilen açlığı ve sivillere yönelik şiddeti dünyaya anlatıyor.

Sudan’ın Omdurman kentinde yaşayan Hassan Saber Jumaa, bir zamanlar Kuzey Darfur’un başkenti el-Faşir yakınlarında yüz binlerce yerinden edilmiş kişiye ev sahipliği yapan Zamzam Kampı’na ait bir fotoğraf aradı. Ancak geçen yıl Hızlı Destek Kuvvetleri’nin (HDK) kampı hedef alan saldırısı sırasında telefonu yağmalandığı için elinde hiçbir görüntü kalmamıştı. Jumaa, geriye yalnızca kampın ve orada yaşayan insanların anılarının kaldığını söyledi.

2004’te kurulan Zamzam, 2003’te başlayan Darfur savaşında yerlerinden edilen kuşaklarca insanın sığınağı olmuştu. Abu Şuk ve es-Selam kamplarıyla birlikte bölgedeki en büyük yerinden edilmiş nüfus topluluklarından birini oluşturan kampta bir pazar her gün kuruluyor, çocuklar okula gidiyordu. Ancak Sudan’da 2023’te başlayan savaş, bu yaşamı da sona erdirdi.

HDK, aylar süren saldırıların ardından Nisan 2025’te Zamzam Kampı’nın kontrolünü ele geçirdi. Kampta Ağustos 2024’te kıtlık ilan edilmişti. Hayatta kalanlardan Mukhtar Musa, mal girişinin kısıtlanması nedeniyle gıda stoklarının tükendiğini, bazı kişilerin hayvan yemi ve yer fıstığı kabukları yemek zorunda kaldığını anlattı. Umm Kulthum Ali Saleh ise kuşatma döneminde kadınların ot pişirdiğini ve unla çamuru karıştırarak ekmek yapmaya çalıştığını belirtti.

Zamzam Kampı saldırısı ve sivillerin kayıpları

HDK, 11 Nisan’da araçlar, develer ve atlarla üç gün süren bir saldırı başlattı. Saldırıda saman evler ve sağlık tesisleri yakıldı. Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Ofisi, aralarında evlerde, pazarlarda, okullarda, kliniklerde ve camilerde yargısız infaz edilen 319 kişinin de bulunduğu en az 1.013 sivilin öldürüldüğünü bildirdi. Raporda tecavüz, toplu tecavüz, cinsel kölelik ve diğer cinsel şiddet vakalarının da kayda geçtiği, Zaghawa topluluğunun özellikle hedef alındığı belirtildi.

Musa, bazı toplu infazlara tanık olduğunu, HDK mensuplarının dini sloganlar atarak sivilleri öldürdüğünü söyledi. Kampın ana pazarında ve okulların çevresinde cesetler gördüğünü belirten Musa, silahlı kişilerin kamptan çıkan yollar boyunca sivilleri takip ettiğini aktardı. Saleh de yolların cesetlerle dolduğunu, terk edilmiş binaların arasında yalnızca tavuk, eşek ve koyunların dolaştığını anlattı.

Saldırı, on binlerce kişinin Zamzam’dan kaçmasına yol açtı. Bazıları el-Faşir çevresinde kalırken, diğerleri güneye, Tavila ve Darüsselam’a yöneldi. Şiddet sonraki aylarda el-Faşir ve çevresindeki yerinden edilmiş kişiler kamplarına da yayıldı. HDK, Zamzam’ın ardından Ağustos 2025’te el-Faşir’e saldırdı ve kısa süre sonra Abu Şuk Kampı’nı ele geçirdi. Birleşmiş Milletler, Abu Şuk’ta en az 40 kişinin öldürüldüğünü, 19 kişinin yaralandığını açıkladı. Uluslararası Göç Örgütü ise o gün en az 500 kişinin kamptan kaçtığını bildirdi.

HDK, 26 Ekim 2025’te el-Faşir’in kontrolünü ele geçirdi. Kentte ve kaçış güzergâhlarında 6 binden fazla kişinin öldürüldüğü tahmin ediliyor. Birleşmiş Milletler, HDK mensuplarının Arap olmayan topluluklar dahil sivilleri hedef aldığını ve savaş suçu kapsamına giren eylemlerde bulunduğunu bildirdi. HDK daha önce Zamzam ve el-Faşir’de sivilleri hedef aldığı iddialarını reddetmiş, bazı mensuplarının kötü muamelelerde bulunduğunu kabul etmişti.

Zamzam, Abu Şuk ve el-Faşir’den hayatta kalanlar, yaşadıkları trajediyi anlatmayı sürdürüyor. Jumaa, kampın yıkılmasının şiddetin sonu değil, yeni bir yerinden edilme dalgasının başlangıcı olduğunu söyledi. Musa ise kuşatmanın ilk günlerini ve sokaklarda gördüğü cesetleri unutamadığını belirterek, hayatta kalan herkesin yaşananları anlatması gerektiğini ifade etti.

İlgili Makaleler

Başa dön tuşu