Filistin’in Kaderini Değiştiren Belgeler Ortaya Çıktı

Filistin’in kaderini değiştiren belgeler, İngiliz yönetiminin göç politikalarını, Arap toplumunun itirazlarını ve bölgede artan baskıyı gözler önüne seriyor.

Osmanlı Devleti’nin Birinci Dünya Savaşı sırasında Filistin’den çekilmesi, bölgenin geleceğini belirleyecek gelişmelerin önünü açtı. İngiltere, 2 Kasım 1917’de yayımlanan Balfour Deklarasyonu ile Filistin’de Yahudiler için ulusal bir yurt kurulmasını desteklediğini duyurdu. Dr. Yusuf Dinçel’in araştırmasına göre 1917 yılında bölge nüfusunun yaklaşık yüzde 90’ı Araplardan, yüzde 10’u Yahudilerden oluşuyordu. 1922’de ise Filistin’de yaklaşık 590 bin Arap ve 84 bin Yahudi yaşıyordu. İngiliz yönetiminin Yahudi göçünü kolaylaştıran politikaları, iki toplum arasındaki gerilimi artırdı. 30 Nisan 1918 tarihli İngiliz istihbarat raporu, Filistinli Müslüman ve Hristiyanların topraklarını kaybetme ve yerlerinden edilme endişesi taşıdığını gösterdi.

Artan tepkiler üzerine İngiltere, 3 Haziran 1922’de Churchill White Paper olarak bilinen politika belgesini yayımladı. Belgede Filistin’in tamamının Yahudi yönetimine bırakılmayacağı, Arapların dil ve kültürünün korunacağı belirtildi. Ancak Yahudi göçünün ekonomik koşullara bağlı olarak sürdürüleceği de açıklandı. 10 Haziran 1922 tarihli Filistin Arap Delegasyonu mektubu, bu politikaya yönelik itirazları ortaya koyarken Kolombiya’daki Filistin diasporası da Milletler Cemiyeti’ne başvurarak toprak kayıplarına karşı uyarıda bulundu.

Kudüs’te Ağustos 1929’da Burak Duvarı çevresinde başlayan gerilim, Filistin’in farklı bölgelerine yayılan çatışmalara dönüştü. İngiltere’nin Sömürge Bakanı Lord Passfield, 11 Eylül 1929’da yaptığı açıklamada Filistin’in boş bir çöl olmadığını vurguladı ve Arapların Yahudi yurdu projesine karşı çıkmasını doğal karşıladığını söyledi. Buna rağmen İngiliz politikasının sürdürüleceğini belirtti. 20 Ekim 1930’da yayımlanan ikinci White Paper ise Yahudi göçünün Arap nüfusunun geçimini olumsuz etkilemesi halinde sınırlandırılmasını öngördü. Siyonist hareketin itirazları ve İngiliz yönetiminin sonraki açıklamaları, belgenin uygulanmasına ilişkin tartışmaları derinleştirdi.

22 Eylül 1938’de Akka’nın Müslüman ve Hristiyan temsilcileri İngiliz Parlamentosu’na gönderdikleri mektupta, askerlerin köylüleri keyfi biçimde tutukladığını, evlerdeki yiyecekleri imha ettiğini ve aileleri göçe zorladığını ileri sürdü. Mektupta gözaltındaki kişilerin saatlerce güneş altında bekletildiği, sokağa çıkma yasakları nedeniyle Müslümanların cuma namazına, Hristiyanların ise kiliselerine gidemediği belirtildi. Nasıra yakınlarındaki Reineh köyünde bir rahibin kötü muamele gördüğü de iddialar arasında yer aldı. Filistinli temsilciler, olayların bağımsız bir uluslararası komisyon tarafından soruşturulmasını talep etti.

İlgili Makaleler

Başa dön tuşu