Depresyon belirtileri: Aşırı işlenmiş gıdalar etkili mi?
Depresyon tanısı bulunan bazı kişilerde aşırı işlenmiş gıdalar tüketiminin azaltılması belirtilerin gerilemesiyle ilişkilendirildi; çalışma küçük ölçekli.
Depresyon tanısı bulunan bazı kişilerde aşırı işlenmiş gıdaların tüketimini azaltmak, dört haftalık bir araştırmada belirtilerin gerilemesiyle ilişkilendirildi. Ancak çalışma yalnızca 20 kişinin katılımıyla yürütüldüğü için sonuçların daha geniş araştırmalarla değerlendirilmesi gerekiyor.
- Araştırmaya yüksek miktarda aşırı işlenmiş gıda tüketen 20 kişi katıldı.
- Katılımcıların tamamında hipertansiyon, diyabet veya yüksek LDL kolesterol gibi en az bir metabolik bozukluk vardı.
- Bir grup beslenme düzenini korurken diğer grup, aşırı işlenmiş gıdaların daha az yer aldığı bir programa geçti.
- Dört hafta sonra gruplar uyguladıkları beslenme düzenlerini değiştirdi.
- Bazı katılımcılarda kaygı belirtilerinde de azalma gözlendi.
Aşırı işlenmiş gıda nedir?
Aşırı işlenmiş gıdalar, evde kullanılmayan çeşitli kimyasal maddeler, tatlandırıcılar, renklendiriciler ve koruyucular içerebilen; çoğunlukla endüstriyel yöntemlerle seri üretilen hazır ürünlerdir. Bu ürünlerde şeker, tuz ve doymuş yağ oranı da yüksek olabilir.
Cips ve kraker gibi paketli atıştırmalıklar, gazlı ve şekerli içecekler, hazır çorbalar, erişteler, dondurulmuş pizzalar, hazır köfteler ve işlenmiş balık ya da kümes hayvanı ürünleri bu gruba dahil edilebilir. Paketli ekmek, kek, hamur işi ve çikolataların yanı sıra sosis, salam ve pastırma gibi işlenmiş etler de örnekler arasında yer alır.
Çalışmada hangi sonuçlar elde edildi?
Kaliforniya Üniversitesi San Francisco araştırmacılarının yürüttüğü pilot çalışmada, katılımcıların ilaç, terapi, egzersiz ve uyku düzenlerini değiştirmemeleri istendi. Katılımcılar iki gruba ayrıldı; bir grup mevcut beslenmesini sürdürürken diğer grup aşırı işlenmiş gıdaların daha sınırlı olduğu bir beslenme düzeni uyguladı. Dört haftanın sonunda gruplar programlarını değiştirdi.
Aşırı işlenmiş gıda tüketimini yüzde 85’ten fazla azaltan bazı katılımcılarda depresyon belirtilerinin gerilediği bildirildi. Müdahalenin bazı kişilerde kaygı belirtileriyle ilgili de olumlu sonuçlarla ilişkilendirildiği aktarıldı.
2024’te 15 bin 960 yetişkinin verilerinin incelendiği başka bir araştırmada ise aşırı işlenmiş gıda tüketimindeki her yüzde 10’luk artış, depresyon belirtileri gösterme riskindeki yüzde 10’luk artışla ilişkilendirildi.
Bununla birlikte, bu çalışmaların önemli bölümü kişilerin kendi bildirimlerine dayanıyor. Bulgular, aşırı işlenmiş gıdaların depresyona doğrudan neden olduğunu göstermiyor. Bu ürünlerin beslenmedeki yerini azaltmanın etkisini daha net ortaya koymak için daha kapsamlı araştırmalara ihtiyaç bulunuyor.
Kaliforniya Üniversitesi San Francisco araştırmacıları, çalışmanın ikinci ve daha geniş aşaması için katılımcı alımına 2028’de başlamayı planlıyor. Araştırmanın sonuçları JAMA Psychiatry dergisinde yayımlandı.
